Reinventing Control – persoonlijke praktijk situatie en narratief

28 januari 2019Professionaliteit

Ik ben sinds kort begonnen met de éénjarige opleiding organisatieverandering – en ontwikkeling (OVO) aan de Open Universiteit in Utrecht. Docenten Thijs Homan en Mario Kieft leren mij tot nu toe alles bij over het modernisme en het post-modernisme.

Om mijn (verander)leerervaring zo intens mogelijk te maken heb ik de opdracht gekregen om een Persoonlijke Praktijk Situatie (PPS) te schetsen van de door mij beoogde verandering van reinventing control

Daarnaast heb ik ook de opdracht gekregen om een narratief te schrijven. Ik had eigenlijk nog nooit van dat woord gehoord, maar een narratief gaat over een specifieke betekenisvolle persoonlijke gebeurtenis, waarin ik beschrijf wat er gebeurt en wat dat met mij deed. Een narratief is daarbij altijd zeer persoonlijk en verhalend beschreven. Het doel van de narratief is vervolgens om mij vragen-ter-reflectie voor te leggen. Zaken die ik eens zou kunnen overdenken. Zaken die de lezers en docenten opvallen en verrassen.

Met mijn PPS en narratief gaan we verder aan de slag in de opleiding OVO. Hierdoor kan ik meer inzichten op doen over de ‘veranderkant’ van reinventing control. Gedurende de gehele opleiding zal mijn PPS en narratief als landingsplaats worden gebruikt voor eigen reflectie en toepassingsgebied voor aangereikte interventies, theorieën en tools.

Om het voor mij allemaal nog intenser te maken heb ik de keus gemaakt om mijn leerervaringen ook middels blogs te gaan delen. Wellicht draagt dit bij aan het vergroten van ons oplossende vermogen om daadwerkelijk tot reinventing van control te komen.

Ik houd het hierbij zoveel mogelijk bij mijzelf. Want daar zit de échte verandering, in jezelf. Verandering gaat altijd gepaard met het ontstaan van nieuwe betekenissen en nieuwe werkelijkheidsbeelden. Door te reflecteren op mijn PPS en narratief ontstaan er dus hopelijk weer nieuwe betekenissen en werkelijkheidsbeelden bij mijzelf.

Mijn Persoonlijke Praktijk Situatie (PPS)

De beoogde verandering van reinventing control betreft een organisatieontwikkeling die zich op de een of andere manier in het algemeen aftekent. Ik tracht deze beoogde ontwikkeling in onderstaande twee modelletjes nader concreet te maken waardoor de ontwikkeling van reinventing control voor mij wat meer te overzien is. Een (modernistische) controller blijft nou eenmaal van modelltjes houden 

Model 1 – De illusie van control en maakbaarheidsgedachte doorprikken

Model 2 – van planning en control naar samen continu aanvoelen en inspelen op (agile control)

Mijn narratief

Nogmaals een narratief is een zeer persoonlijke gebeurtenis welke mijn betekenis en werkelijkheidsbeeld beschrijft. Dat wil natuurlijk zeker niet zeggen dat dat DE werkelijkheid is. En om niet te gaan wijzen naar anderen en de verandering te veel buiten mijzelf te plaatsen heb ik mijn narratief zo anoniem mogelijk gemaakt.

Het is mijn oprechte bedoeling om te leren. Al zit in mijn narratief en het middels deze blog delen ook wel een ondertoon van de ander willen overtuigen en wakker willen schudden. Maar misschien kan deze blog ook wel inspirerend werken en de ander ook aanzetten om op zijn of haar betekenis en werkelijkheidsbeeld te reflecteren?  

Narratief

Ik zit samen met het management team in de vergaderkamer. De bespreking van de rapportage staat op de agenda.

Ik ken dit soort besprekingen. Eigenlijk vind ik dat we het niet over de goede dingen hebben. Die dingen waar het echt over zou moeten gaan (de bedoeling) komt nooit aan bod tijdens dit soort besprekingen. Er staat weer een hoop ‘bla bla’ op papier en iedere keer voelt de rapportage mij weer aan als een ‘moetje’ met daarin als je het wel beschouwd een nietszeggende cijferrapportage dump uit het financiële systeem. Maar men is er keer op keer weer heel blij mee. Dus gaan we het nu weer eens lekker met zijn negenen over deze rapportages hebben.

Het dashboard geeft aan dan we deze maand een 7,2 gescoord hebben. Dat is mooi, want een paar maanden geleden scoorden we nog een 6,6. Ik heb verder geen idee hoe dit cijfer tot stand komt en wat daarachter allemaal schuilt gaat. De rest in de vergaderkamer ook niet echt heb ik het idee. Er schijnen zelfs twee cijfers en metingen te zijn. 1 bestuurlijke meting en 1 ‘échte’ meting zeg maar. Het gesprek gaat hier nu al meer dan een kwartier over. De norm staat zoals ieder jaar op een 7,0. Dat is onze zeven. Die is zeven is heilig lijkt het. Maar kan deze norm niet naar een 7,5 voor het komende jaar als je nu al een 7,2 scoort?

Na de bespreking vraag ik bij een medewerker ‘uit het veld’ na wat het ‘verhaal’ achter de 7,0 is. Hij zegt dat we sinds kort zijn overgestapt op een ander bedrijf die de metingen verricht. En zo kan het volgens hem dus zijn dat we ineens 0,6 punt beter scoren. Dit nieuwe bedrijf hanteert simpelweg een andere systematiek dan het eerdere meetbedrijf.

Terug naar de vergaderkamer. Het kosten-baten-model met een andere afdeling komt aan bod. Er moet nou toch echt budget overgeheveld gaan worden. De oude model uit het verleden is niet meer dekkend gebleken. Er dienen dus nieuwe afspraken met de andere afdeling gemaakt te worden, zodat onze afdeling geen tekort meer heeft. Maar ook die andere afdeling heeft zo’n zijn eigen argumenten om niet tot budgethevel over te gaan. Ook daar spelen weer andere zaken en belangen. Ik zeg nog, dat als je het model vanuit het grotere geheel bekijkt dat het dan geen ‘flaus aus’ maakt hoeveel budget er van de ene afdeling naar de andere afdeling gaat. Op mijn opmerking wordt verder niet heel diepgaand gereageerd. Alles lijkt mij op een onderling financieel budget getouwtrek uit te draaien. Zonder dat iemand het grotere geheel in de gaten houdt en zich afvraagt wat er gebeurd met het geld en wat hier nou de bedoeling van is.

Tenslotte komt nog het ziekteverzuim aan bod. Dat is met 6,6% toch wel aan de hoge kant. De norm is immers 3,95%. Er moet een plan van aanpak ziekteverzuim gemaakt worden. Hoe denken we als MT het ziekteverzuim terug te dringen? Met mijn andere kijk van reinventing control ben ik al een tijdje geen fan meer van sturen op normen, cijfers, KPI etc. Onder of boven de norm wordt al snel gezien als goed of fout. De norm is een dogma en het lokt oordelend gedrag uit. Dat toont mijn inziens van weinig respect. Zeker als je het werkelijke verhaal erachter niet kent. De ziekteverzuimnorm gaat verder uit van een landelijk gemiddelde berekent op basis van leeftijd en salarisschaal. Die norm (of KPI) kan volgens mij nooit de werkelijke context van onze business vangen. Er zijn toch veel meer factoren die van invloed kunnen zijn op het ziekteverzuim zou je zeggen. Ik trek de stoute schoenen aan en maak dit bespreekbaar. Ik leg e.e.a. kort uit en stel de vraag of we die norm niet kunnen loslaten. De norm is mijn inziens niet realistisch, niet haalbaar en niet motiverend. Ik krijg, zoals ik al had verwacht, nee als antwoord. Het is wel degelijk een maatwerknorm en we zijn er allemaal over uit dat het ziekteverzuim% te beïnvloeden is. We sturen op resultaat.

Ik zie in dat het in deze setting geen zin heeft om hier verder over door te gaan. Ik wil niet gaan overtuigen. Ik wil inspireren. Ik wist het eigenlijk al en ik zie in dat het nu in deze vergaderkamer weer gebeurd. De voor mij weinig zeggende cijfer- en papiermatige en illusionistische manier van sturing en beheersing vanuit de systeemwereld is en blijft erg dominant. Ik zou graag willen dat de anderen dit ook inzien. Dat zij ook doorhebben dat je met deze manier van sturing wel ‘in control’ lijkt te zijn, maar dat niet zo zeer bent. Dat er met deze sturing ‘buiten’ eigenlijk niet veel (maatschappelijke) waarde wordt gecreëerd. We moeten anders kijken, anders denken om het vervolgens ook anders te gaan doen. We moet samen overgaan tot reinventing control.

Mijn reflecties

Mbt ‘budget getouwtrek’:

Docent: Ik kan dit natuurlijk niet helemaal goed inschatten, maar het lijkt alsof je hier alleen maar naar het financiële/boekhoudkundige aspect kijkt. Maar budgetten staan ook voor prestige en macht. Wat zegt dit gesprek over de onderlinge machtsverhoudingen?

Mbt ‘het grotere geheel’:

Docent: De vraag is wat dat ‘grotere geheel ‘ is en of jouw definitie van ‘groter geheel’ strookt met de definities die de andere aanwezigen daarover hebben. Als je in termen van machtsverhoudingen kijkt heb je bovendien geen ‘grotere gehelen’, maar vooral juist kleinere gehelen en deelbelangen.

Oscar: Ik heb inderdaad alleen maar gekeken naar het financiële/ boekhoudkundige aspect. Ik zal me meer moeten gaan verdiepen in het thema over macht. Ik ben daar tot nu toe altijd min of meer ‘blind’ voor geweest. Ik weet dat het speelt en dat ‘het’ er is. Maar ik zelf heb helemaal niets met macht. Hier ligt nog heel wat leerterrein voor mij braak. Want Andre Hazes zong ook al dat alles draait om cijfers en om macht. Als idealist zou ik dit graag anders zien. Dat alles draait om waarden en om menselijkheid bijvoorbeeld. Het thema macht komt later in de opleiding OVO nog aan de orde. Daar kijk ik naar uit.

Mbt ‘andere kijk van reinventing control’ en ‘eigenlijk wist ik het al’:

Docent: Ik vraag me af of je nou wel goed gekeken hebt naar wat er allemaal tijdens het overleg gebeurde. Het lijkt alsof je oordeel over wat er gebeurt op voorhand al vastligt. En dan is het vervolgens geen wonder dat er in jouw ogen precies ook dat gebeurt wat je van te voren al verwachtte. En dan heb jij dus wederom gelijk en snappen zij niet hoe de wereld in elkaar zit…….  Selffulfilling prophecy, dus.

Oscar: Ja. Dit is volgens mij het moeilijkste van allemaal. Je wilt eigenlijk uit de overtuigende sfeer blijven. Daar zit de doorbraak naar het nieuwe control tijdperk niet in. Maar bijna ‘automatisch’ doe ik dat met mijn aannames en oordelen vooraf wel. ‘Zij’ moeten de wereld en de betekenis maar gaan zien zoals ‘ik’. Het is volgens mij de kunst om andere visies er lekker te laten zijn en die naast mijn visie te kunnen leggen.

Ik wist verder wel dat mensen zich niet laten veranderen. Verandering zit in jezelf. Groeien naar een nieuwe vorm van bewustzijn (= anders kijken) is bij mij nog steeds een zeer persoonlijk, uniek en mysterieus proces dat volgens mij nooit klaar is. Ik kan dat niet opdringen aan iemand anders. Ik kan iemand niet anders laten kijken. Dat kan hij of zij alleen zelf. Of zoals Johan Cruijff het ooit zei: Je gaat het pas zien als je het doorhebt.

Het is soms wel lastig om oude zekerheden van planning en control los te laten. Soms voelen dingen bij mij onzeker aan en ben ik daarin enigszins verward. Dan heb ik het idee dat wat ik doe eigenlijk niet zoveel échte waarde, zin en betekenis heeft. Ik kan me daar soms best eenzaam bij voelen. Maar ik voel wel aan dat reinventing control ‘gewoon’ goed is om te doen en ik geloof zeker dat de samenleving hier ook nog eens vreugdevoller van wordt.

Ondanks dat ik anderen niet anders kan laten kijken en ik het zelf op bepaalde punten ook nog niet helemaal voor de volle 100% doorheb blijf ik als ‘veranderfonteintje’ wel gewoon doorgaan met reinventing control. Gelukkig gaat het onderwerp ook steeds meer en meer leven. Want op donderdag 11 april is reinventing control het centrale thema en ben ik de dagvoorzitter op de PE dag van de Vrije Universiteit/Zijlstra center in Amsterdam. 

Mijn oppepper

Tot slot deel ik hierbij mijn zelf geschreven ‘boekenlegger’ in mijn agenda. Het is een soort van ‘oppepper’ die ik nodig heb om door te gaan met de verdere ontwikkeling van reinventing control.

Masterclass Reinventing Control

Klik hier voor de Masterclass Reinventing Control.

Op weg naar een nieuw vreugdevol tijdperk voor iedereen!


Download gratis blogbundel – reinventing control

Klik hier om de blogbundel Reinventing Control te downloaden.


Nieuwsbrief

Schrijf je hier in op de maandelijkse nieuwsbrief. 

Je ontvangt dan GRATIS het al oudere verzamel E-Book van al mijn gastblogs voor FM.nl (financieel-management.nl) ‘Herdefiniëring van Control” plus mijn persoonlijle e-book ‘Vreugde. Vreugde voor iedereen

 

 

0 reacties

Nieuwe reactie